Wat U Zegt/Columns
2842728
Columns

Column Hart & Ziel

Waanzinnig pillenoverschot

Het digitale cijferbord in de apotheek klikt het volgende cliëntnummer voor: 23. Twee dames van middelbare leeftijd, vriendinnen zo te zien, staan tegelijk op uit de rij met wachtstoelen.

De een met een degelijke stoffen boodschappentas, de ander met een verfrommelde plastic tas van een supermarkt. „Kunnen wij hier overgebleven medicijnen inleveren? Ze zijn niet langer nodig.” De apothekersassistente knikt. „Jazeker.”

De mevrouw met het kreukeltasje haalt keurige doosjes vol hartmedicijnen zoals bètablokkers en een pompkrachtverbeteraar tevoorschijn. Maar ook vochtafdrijvende middelen, slaaptabletten en nog wat andere verpakkingen die ik niet meteen kan thuisbrengen. „Mijn man is onlangs overleden, ziet u. Dit is allemaal over.”

De apothekersassistente spreekt woorden van medeleven. „Ze zijn niet gebruikt, ook niet geopend”, herneemt de verdrietige weduwe. „Ze zijn net zo dicht als ik ze hier heb gehaald, vorige maand nog.” De assistente knikt. De stapel is aanzienlijk, toch een paar honderd euro.

De vriendin diept uit haar stoffen boodschappentas ook wat doosjes medicatie, van haarzelf. Ter behandeling van haar bronchitis; die is gelukkig nu voorbij. Met antibiotica, waarvan ze er twee over heeft. „Ik heb m’n kuur afgemaakt, maar er was duidelijk te veel voorgeschreven.”

Hier ligt voor een kapitaal aan niet-gebruikte middelen op de balie. Die dus allemaal in ’de ton’ gaan, zal ik later vernemen bij navraag wat er nu met die middelen gebeurt. Van daaruit gaan de niet-gebruikte medicijnen op transport naar de ovens van de afvalvernietiger in Rijnmond. Met een waarde van jaarlijks 100 miljoen euro gaat het Nederlandse pillenoverschot daar in vlammen op.

„Slecht voor het milieu en het kost onnodig veel geld”, reageert Charlotte Bekker, onderzoeker van het UMC Utrecht. In haar promotieonderzoek toont ze dat bijna veertig procent van die verspilling is te voorkomen, vooral bij geneesmiddelen die voor meer dan één maand worden verstrekt.

Gelijk heeft Charlotte. Want menige arts schrijft te grote hoeveelheden medicijnen voor. Het middel wordt niet eerst even uitgeprobeerd voor een weekje of zo. Nee, hup, meteen een tas vol! Vaak genoeg heeft het middel niet het gewenste effect. Immers, de ene patiënt is de ander niet! Waarna een volgend middel wordt voorgeschreven, dikwijls ook in te ruime hoeveelheid.

Wat te denken van de oude heer die voor maanden pijnstillers meekreeg voor een gebroken rib waarvan hij binnen weken pijnloos genas. Of de mevrouw die na een mondoperatie stapels kostbaar vloeibaar ’astronautenvoer’ meekreeg, er een week op leefde... en toen wel weer eens een boterham met kaas lustte.

Apothekers zeggen bij hergebruik niet langer te kunnen garanderen dat het medicijn onder de juiste omstandigheden is bewaard en nog veilig voor een volgende gebruiker is. Zit wat in.

Kleine hoeveelheden medicatie, daar kun je óók als patiënt om vragen.

Mail r.steenhorst@telegraaf.nl

Twitter @ReneSteenhorst