2877775
Wat U Zegt

Steun voor gedachte achter ’gele hesjes’-betoging

Uitslag stelling: Premier Rutte kop van Jut

Rutte III heeft z’n langste tijd gehad. Althans als het aan de meerderheid (84 procent) van de deelnemers van de Stelling van de Dag ligt. Het ongenoegen over het regeringsbeleid en over de stijgende kosten van levensonderhoud zit diep bij velen.

Komende zaterdag wordt in ieder geval in Amsterdam gedemonstreerd door de Nederlandse ’gele hesjes’, nadat afgelopen weekeinde in Den Haag, Nijmegen en Maastricht de aftrap was van de protesten, die de hele maand moeten duren. De meeste deelnemers (83 procent) vinden deze acties gerechtvaardigd.

Is in Frankrijk en België het protest vooral gericht tegen de hoge prijzen van eerste levensbehoeften, in Nederland komt daar ook grote onvrede over het migratiebeleid bij. Daarnaast speelt de btw-verhoging naar negen procent per 1 januari 2019, waardoor o.a. boodschappen duurder worden. De stijgende zorgpremies en het achterwege blijven van pensioen en lonen hebben sowieso kwaad bloed gezet onder veel lagen van de bevolking. Zes op de tien deelnemers onderschrijven de grote onvrede over al deze zaken.

De aversie tegen premier Rutte, representant van z’n kabinet, is ook groot. Hem wordt verweten geen oog te hebben voor de minder bedeelden, die grote moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, zeker in deze feestmaand. „Het is van de zotte dat de armoede stijgt en dat er voedselbanken zijn, terwijl rijke multinationals beloond zouden worden met twee miljard euro belastingverlichting”, foetert een sympathisant van de gele hesjes. En een andere criticus trekt het breder: „Het politieke systeem is compleet corrupt. De burger moet van het gas af en moet geld lenen (voor de energietransitie) terwijl bedrijven lastenverlichting krijgen. Zo betaalt Shell hier geen winstbelasting. En banken worden gered, maar voor de burger wordt niks gedaan.”

Hoewel Nederland het demonstreren is verleerd - de laatste grote betoging was tegen de kruisraketten in 1983 - spreken de meesten de hoop uit dat de acties duizenden deelnemers zullen trekken. Een kwart van de respondenten is van plan om zelf deel te nemen aan de protesten in verschillende steden.

Over de gevolgen van (massale) protesten in Nederland verschillen de meningen onder de respondenten: 41 procent gelooft dat de acties hun uitwerking niet zullen missen op het kabinet, terwijl 42 procent er niks van verwacht. Wel denken de meesten dat de betogingen hier vreedzaam zullen verlopen, in tegenstelling tot die in Parijs en Brussel.

Toch geloven tegenstanders van de acties (15 procent) dat deze hier waarschijnlijk wel uit de hand zullen gaan lopen. Met name de komst van hooligans wordt gevreesd. „Beroepsrelschoppers en aso’s zullen de gelegenheid aangrijpen om rotzooi te schoppen en vernielingen aan te richten”, stelt één van hen. En een ander meent: „Het recht van demonstreren is een groot goed hoewel ik het zelf niet met alle punten eens ben. Het gevaar ligt altijd op de loer dat een demonstratie vervalt in vechtpartijen en vandalisme. Vreedzame demonstraties zijn zeldzaam geworden.” De meeste opposanten vinden overigens dat veranderingen via verkiezingen moeten worden afgedwongen en niet via protestacties. Zo stelt één van hen: „Het zijn oproerkraaiers. Ga gewoon naar de stembus.”