Nieuws/Wat U Zegt
3089815
Wat U Zegt

Vakman wordt miskend

Ambachten als kleermaker, schilder en monteur worden met uitsterven bedreigd. Maar voorzitter Elrie Bakker-Derks van AmbachtNederland zegt: „Als het ambacht er niet meer is, ontwricht dat onze samenleving.” 93% van de deelnemers beaamt dit.

Sterker nog, de economie zal stagneren, wordt gesteld. We maken massaal gebruik van onze ambachtslieden, zo blijkt. Maar liefst 61% doet regelmatig een beroep op de schoenmaker, loodgieter of elektricien. Een deelnemer merkt op: „Geen vakmannen meer zorgt voor grote problemen. Want wie metselt onze muren, zet de buitenboel strak in de lak en verstelt mijn te ruim gekochte jurk? Breng de ambachtsschool terug.”

Maar dan moeten er natuurlijk wel genoeg mensen zijn die de ’handenarbeid’ willen kiezen. En daar maakt menigeen zich zorgen om want: „Onze jongeren willen geen vieze handen krijgen.” En als je dan zo graag de jeugd een vak wil laten leren, maak het dan toegankelijk. „Vroeger was er de lts waar leerlingen werden opgeleid tot vakman. Nu komen ze van het vmbo in een baan waar de baas hun het vak nog moet leren.”

Een ander zegt: „Zorg dat je weer opleidingen krijgt zoals de lts. Goede vaklui zijn de wielen aan de wagen. Zonder hen geen huizen, kleren, auto’s, een lichtnet etc.” Een respondent zegt: „Veel jongeren springen een gat in de lucht als de ouderwetse lts weer in ere wordt hersteld.” Dit beaamt ook een leraar: „Ik zie jongens die in de tweede klas nog onhandelbaar waren, opbloeien middels het praktijkvak in de derde. Er is wel degelijk animo.”

Een vakman merkt echter bezorgd op: „Leuk een lts, maar beroepen als kleer- en schoenmaker worden nog steeds als derderangs beschouwd. Daarnaast kiezen jongeren liever een baan op kantoor: dat verdient stukken meer.” En daar is het merendeel mee eens. Ambachtelijk werk is ondergewaardeerd en onderbetaald: „Ieder kind moet tegenwoordig vwo hebben, vakmensen worden minderwaardig behandeld voor een schraal loontje.”

„Maar ambacht is niet meer van deze tijd”, stelt een ander. „Jongeren investeren liever in de ict. Wat normaal is, robots nemen het gewone werk straks over, dat heet nou marktwerking.”

Terwijl maar liefst 95% van de deelnemers vindt dat toch juist jongeren gestimuleerd moeten worden om het ambacht te leren, zijn het nu vooral 50-plussers die de vakopleidingen bevolken. Een deelnemer zegt: „Het zijn vaak zware beroepen. Als je tot je 67e moet doorwerken, dan denk je wel twee keer na om voor zo’n beroep te kiezen. 50-plussers zijn blij dat ze uit de WW kunnen.” 60 Procent van de respondenten vindt: ’Verplicht alle WW’ers een vakopleiding te volgen’. „Wel met aandacht en motivatie, begin met een beter loon.”

Door het tekort aan vakmensen ontstaan hoge uurtarieven (ervaart 93%) en lange wachttijden. „Mijn schilder is duur en ik moet lang wachten voordat hij tijd heeft. Maar dat heb ik er voor over, ik kan veel zelf, maar lang niet alles.” En: „Ik ga niet zelf prutsen, ik huur iemand in. Maar het wordt steeds lastiger om echte vakmannen te vinden.” Een deelnemer stelt: „Het tij kan nog keren. Het is positief dat vakmanschap weer goed betaald wordt. Als er meer wordt verdiend, komen er vanzelf jonge instromers. Want goede vaklui hebben altijd werk.”