Wat U Zegt/Columns
31230
Columns

Gezond verstand zal winnen uiteindelijk

Het einde van Obama’s idealen

Ook in 2016 weigerden de meeste media het presidentschap van Barack Obama te beschouwen als wat het feitelijk is: als iets tragisch. Vanaf het moment dat hij op het politieke toneel verscheen, werd hij als een heilige aanbeden. Hij was een onbeduidende senator maar hij zag er goed uit, was charmant, en pareerde elke vorm van kritiek met een beroep op de racistische gezindheid van de criticus.

Toen ik me in het voorjaar van 2008 in zijn biografie verdiept had, twijfelde ik aan zijn oprechtheid. Hij bleek een radicale ideoloog te zijn die zich vermomde als een gematigde ’links van het centrum’-kandidaat – maar de media verzwegen dat.

Obama’s loopbaan is de optimale uitvoering van wat in de jaren zestig neomarxistische studenten de ’Marsch durch die Institutionen’ noemden. Daarin slaagde Obama als geen ander door gebruik te maken van zijn huidskleur. Maar hij laat Amerika en de rest van de wereld in verwarring en met ruïnes achter.

Donald Trumps opkomst is vermakelijk, en we kunnen niet uitsluiten dat hij als pragmaticus – in contrast tot de ideoloog Obama – een geslaagde president kan worden, maar we hoeven geen doekjes te winden om zijn persoon: Donald is geen erudiete man. Is dat nodig voor die job? Kun je met succes de machtigste man van de wereld zijn als je groot geworden bent als zakenman? Obama had Columbia en Harvard bezocht (zijn scripties liggen nog steeds achter slot en grendel – want ze zouden zijn radicaal-linkse studentenwereldbeeld aantonen) en hij is zeker een lezer en denker, maar als president laat hij zijn land verscheurd achter en heeft hij het Midden-Oosten aan notoire bandieten uitgeleverd.

Obama laat zien wat er gebeurt wanneer een zelfgenoegzame intellectueel op basis van ideologische abstracties gaat regeren, daarbij geholpen door verliefde media: de vaste modellen waarmee progressieven de wereld indelen, zijn brandstof bij ontvlambare situaties.

In plaats van bij te dragen aan de verdere afbouw van rassenspanningen heeft Obama olie op het vuur gegooid. Hij hielp bij de instandhouding van de leugen dat in Ferguson een lieve zwarte jongen zomaar door een politieman werd doodgeschoten nadat die lieve zwarte jongen had geroepen ’hands up, don’t shoot’. Die jongen heeft dat nooit geroepen; hij was een bedwelmde criminele straatschoft die een poging deed het wapen van die politieman te grijpen. Het is de bepalende mythe geworden van de ’Black Lives Matter’-beweging. Voorbeeld van de gevolgen daarvan: een explosie in 2016 van het aantal moorden van zwarte mannen door zwarte mannen. Dit is de maatschappelijke onrust waar de getrainde agitator Obama politieke munt uit had willen slaan om zijn beoogde opvolger te helpen. De onrust kwam er, de politieke munt niet.

Zijn bases waren de culturele en academische elites in de kuststroken van Amerika. Zonder de stemmers in de staat Californië zou Trump ook de ’popular vote’ gewonnen hebben – het verschil tussen de ’popular vote’ en de stemmen voor de kiesmannen is het gevolg van die ene progressieve staat, die massaal op Hillary Clinton stemde. Maar de rest van Amerika stemde in meerderheid anders.

In de ogen van Trumps aanhang was Hillary niets anders dan de voortzetting van Obama. Obama hamerde voortdurend op de lage werkloosheidscijfers – die waren onder de vijf procent; ze zijn een illusie. Het werkloosheidscijfer wordt in Amerika op een bizarre manier vastgesteld, zonder rekening te houden met de ’labor participation’; dat laatste is schrikbarend laag, de reële werkloosheid ligt boven tien procent, zoals iedereen weet die om zich heen kijkt en de niet-getelde werklozen in zijn eigen omgeving ziet.

Obama’s internationale politiek? Hij transformeerde Amerika’s relaties met het Midden-Oosten en liet toe dat de sjiitische tirannen van Teheran de soennitische Arabieren overvielen. Obama’s onverantwoordelijke terugtrekking uit Irak, dat hij aan Iran uitleverde en daarmee blootstelde aan IS, en zijn weigering Assad de pas af te snijden, zullen voor altijd de schandvlekken van zijn presidentschap zijn.

Voor mij is dit het belangrijkste feit van 2016: het einde van Obama’s wereldbeeld, getypeerd door Clintons verlies, waarvoor met name Syriërs de prijs betaalden.

Tot op de dag van vandaag kunnen de meeste media in het Westen de opkomst van Trump, en die van de ’populisten’, niet verklaren. De media zijn deel van het probleem, dat je grofweg kunt omschrijven als het failliet van progressieve denkmodellen. De radicale islam, bij voorbeeld, is niet het gevolg kolonialisme of armoede maar van de ingebouwde culturele kenmerken van de bepalende teksten van die religie. We zien hoe de elites dat blijven ontkennen terwijl ze aan alle kanten door de feiten worden ingehaald. In de tijd van internet en sociale media is dat ontkennen zowel ergerlijk als lachwekkend.

Kan het erger worden dan in 2016? Ja. Maar ook beter. Aarzelend stapje na aarzelend stapje winnen uiteindelijk, zoals de menselijke geschiedenis laat zien, het gezonde verstand, humaniteit, liefde voor het leven. Het zou fijn zijn als we daarbij leiders zouden hebben die met moed en wijsheid de vaandel van de vrijheid dragen, maar het mooie van onze tijd is: wij, burgers, kunnen die vaandel ook zelf dragen. Een vrij 2017 gewenst.